Als een medewerker niet meer beter wordt

Als een medewerker kanker krijgt, is dat een schok voor je bedrijf. Dat is nog sterker wanneer blijkt dat hij of zij niet beter wordt. Vaak gaat een werkomgeving er dan vanuit dat de medewerker stopt met werken. Maar dat is niet vanzelfsprekend. Iemand die palliatief behandeld wordt, kan nog meerdere jaren een redelijke tot goede kwaliteit van leven hebben, waar ook werk een onderdeel van vormt.

Palliatief: niet hetzelfde als terminaal

Eerst maar eens een veel voorkomend misverstand uit de wereld helpen. Palliatief is niet synoniem aan terminaal.

Wanneer iemand palliatief wordt behandeld, betekent dit dat er geen genezing meer mogelijk is. Dat wil niet zeggen dat iemand snel doodgaat. We spreken pas van terminaal als verwacht wordt dat iemand binnen enkele maanden zal komen te overlijden.

Een palliatieve behandeling is erop gericht de ziekte zo veel mogelijk tot staan te brengen met de beste kwaliteit van leven. Met goede ‘onderhoudsbehandelingen’ is het mogelijk dat iemand nog tot enkele jaren een redelijk tot goede kwaliteit van leven heeft. Werk kan daar een belangrijk onderdeel van zijn. Het is een valkuil en een veel gemaakte aanname om te denken dat iemand die palliatief wordt behandeld niet meer zou kunnen of willen werken.

Het hoeft ook niet te betekenen dat iemand wél graag wil blijven werken. Het is iets om met de medewerker te bespreken. Welke rol speelt werk in zijn of haar leven hoe wil deze persoon daar invulling aan geven in deze situatie?

Wetenschappelijke studie

21% van alle kankerdiagnoses betreft ongeneeslijke kanker. Bijna de helft van deze mensen is jonger dan 65 en wil (of moet) blijven werken. In 2021 is door IKNL en Amsterdam UMC onderzoek uitgevoerd (PalliaTurn, door IKNL en Amsterdam UMC, 2021) naar de ervaringen die patiënten met gevorderde kanker hebben met terugkeer naar werk, aan het werk blijven en de betekenis die werk voor hen heeft.

Voor de meerderheid van de geïnterviewde patiënten is werk vooral belangrijk om even de ‘patiëntenrol’ achter zich te laten. Ze merken wel dat collega’s het onderwerp vaak confronterend of eng vinden en dat werken en ongeneeslijk ziek zijn nog vaak gezien worden als tegenstrijdig.

Wat betekent werk?

Voor veel mensen is werk een belangrijke factor in hun leven. Het geeft voldoening, sociale contacten, een manier om je te ontplooien en natuurlijk ook inkomen. Dat geldt ook als je ongeneeslijk ziek bent.

Een voorbeeld van zo’n situatie is Ron Fresen. We kennen hem allemaal als de politieke duider van het 8 uurjournaal, dat hij de mooiste baan van Nederland noemt. Hij schreef er de boeken Acht jaar achtuur en Het raadsel Rutte over. Toen hij in 2018 de diagnose uitgezaaide prostaatkanker kreeg, bleef hij zijn werk met grote gretigheid doen. Pas in oktober 2021 maakte hij bekend dat hij ziek was en dat hij zou stoppen met werken. Niet alleen omdat hij ziek was, ook omdat hij minder enthousiast was over de politiek en omdat er veel leuke dingen waren in zijn privéleven waar hij meer aandacht aan wilde besteden.

De reacties waren heftiger dan hij had verwacht en het stigma op kanker en werk bleek nog niet verdwenen. ‘Sommige mensen spraken over me alsof ik al bijna dood was,’ zei hij daarover op de Nationale Kanker en Werk Dag in 2021. Nu, in 2025, zien we hem nog steeds af en toe als politiek duider aan talkshowtafels, om zijn inzichten over de huidige politiek met ons te delen.

Hoe verloopt een re-integratietraject in de palliatieve fase?

Wanneer een cliënt palliatieve behandelingen krijgt, zal deze persoon vaak wel een periode van verzuim hebben, waarna re-integratie volgt. Het hangt van de persoon, het werk, de ziekte en de situatie af hoe die re-integratie eruitziet.

Er zijn meestal verschillende palliatieve behandelingen mogelijk en het duurt vaak even voordat de juiste (combinatie van) behandeling(en), is gevonden. Bovendien kunnen ze hun effectiviteit verliezen, waarna naar een volgende behandeling wordt gezocht. Dat heeft steeds invloed op de mate waarin iemand kan werken, of het soort taken dat de medewerker kan uitvoeren. De impact op de gezondheid en het welbevinden kan er ook toe leiden dat de medewerker een ander perspectief op werk krijgt.

Wat kun je als werkgever doen?

Het belangrijkste dat je als werkgever kunt doen, is de medewerker blijven beschouwen als een medewerker. Daarnaast is het belangrijk om het gesprek open te houden. Wat betekent werk voor deze persoon? Hoe zou hij of zij het willen en kunnen invullen? Welke afspraken maak je over bij het bijstellen van plannen? Uiteraard is hierbij ook het advies van de bedrijfsarts van belang, net zoals bij een behandeling die is gericht op genezing.

Bij Re-turn krijgen we geregeld aanvragen voor de begeleiding van mensen die palliatief behandeld worden. Juist nu behandelingen steeds beter worden en mensen langer kwaliteit van leven behouden, is een goede begeleiding bij werk van groot belang.

Wanneer het werk toch ophoudt

Natuurlijk is het mogelijk dat iemand die palliatief behandeld wordt, na enige tijd niet meer kan of wil werken. Als werkgever kun je veel betekenen door samen met de medewerker te bepalen wat deze nog wil doen en hoe hij of zij het afscheid van collega’s wil organiseren. Ook in deze fase heeft de begeleiding van een bureau zoals Re-turn een belangrijke meerwaarde.

Actief en betekenisvol

Mensen die palliatief worden behandeld kunnen in deze fase actief en betekenisvol blijven deelnemen aan het arbeidsproces. Daarbij is het van groot belang om de persoon niet als patiënt, maar juist als medewerker te blijven zien. Door dit proces zorgvuldig en met begrip te begeleiden, ontstaat er ruimte voor betekenisvol werk en werkgeluk, ook in de palliatieve fase.

Wil je weten wat Re-turn voor jou zou kunnen betekenen?
Neem dan contact op via het formulier, mail ons of bel direct
via 085-080 6833.