Communicatie op de werkvloer bij kanker: ‘neem niets voor vanzelfsprekend aan’

De communicatie tussen de leidinggevende en de medewerker die kanker heeft, is enorm belangrijk. Maar wat is ‘goede’ communicatie? Re-integratieconsultant Janine Duyff begeleidt mensen daarbij. ‘Blijf vooral open naar elkaar, ook als je niet weet wat je moet doen of zeggen.’

‘Veel gaat gelukkig goed,’ benadrukt Janine.  Ze begeleidt sinds 2020 mensen die re-integreren met of na kanker. ‘Het belangrijkste is dat je gewoon op een menselijke manier met elkaar in gesprek blijft. Dat een leidinggevende vraagt: hoe gaat het met je, wat kunnen we voor je doen, hoe kunnen we zaken voor je inrichten?’

Werk, kanker en communicatie

‘Waar het mis kan gaan,’ vertelt ze, ‘is dat je je als leiding- gevende te strak laat leiden door de protocollen van de Wet verbetering poortwachter. Dat je bijvoorbeeld geforceerd elke week gaat bellen, ook al heeft je werknemer daar geen behoefte aan. Of dat je juist niets laat horen, omdat je niet weet wat je moet zeggen. Dan raakt het menselijke aspect op de achtergrond. Blijf open. Als je niet weet waar de ander behoefte aan heeft: vraag het. Als je onzeker bent over wat je moet zeggen: benoem het. Dan ben je weer in gesprek en dat is altijd de basis. Uiteraard moet je je aan de regels houden, maar vind daar een weg in die voor jullie allebei werkt.’

Een veilige plek om te praten

‘De medewerker met kanker heeft hier zelf natuurlijk ook een rol in. Ik zeg altijd: als je het op kunt brengen, geef dan aan waar je behoefte aan hebt. Daar moet je wel de energie voor hebben, dat is ook duidelijk. Maar je kunt niet aannemen dat je leidinggevende precies weet wat jij nodig hebt. Je mag echt vertellen wat je wilt. Daar kan ik bij helpen.’

‘Al re-integratiebegeleider ben ik er in de eerste plaats voor degene die re-integreert. Je kunt tegen mij alles zeggen, ik bied een veilige plek. Ik vertel niets tegen een ander zonder dat mijn cliënt dat goedkeurt. In rapportages staan vooral de feitelijke dingen, de afspraken, de vorderingen. Maar in een gesprek kan alles aan bod komen. Hoe je bijvoorbeeld tegen collega’s zegt dat iets niet lukt. Hoe je kunt omgaan met onrealistische eisen, of hoe je duidelijk maakt wat je nodig hebt. Er zijn altijd oplossingen, ik help om die te vinden, om ze praktisch te maken én om dat op de werkvloer bespreekbaar te maken.’

Communicatie tijdens verzuim bij kanker

‘In de praktijk zie ik verschillende communicatiebehoeften in verschillende fasen. In de periode van verzuim is het vooral belangrijk dat de leidinggevende contact houdt met de medewerker. Het is een goed idee om dat met elkaar af te stemmen. De ene persoon vindt een wekelijks telefoontje misschien prettig, de ander moet er niet aan denken – zeker in tijden van zware behandelingen. Toets het geregeld en neem niets aan. Als iemand nu geen behoefte heeft aan
contact, betekent dat niet dat het zo blijft. Je wil ook niet dat je medewerker zich ‘vergeten’ voelt. Wanneer bellen te opdringerig voelt, kun je een kaartje sturen. Als je de lijnen maar open houdt.’

Transparante communicatie tijdens de re-integratie

‘In het begin van de re-integratiebegeleiding bel ik de leidinggevende. Ik wil weten hoe die de situatie en de mogelijkheden ziet, en waar hij of zij zelf behoefte aan heeft. Ik realiseer me dat zo’n re-integratieproces voor een leidinggevende geen core business is. Die heeft ook gewoon een afdeling of een bedrijf aan te sturen. Voor mij is het wél core business en ik deel graag mijn kennis.’